निर्माणको अन्तिम चरणमा चन्द्रागिरि केबलकार

काठमाडौं फनपार्क प्रालिले थानकोट–चन्द्रागिरि केबलकारको निर्माणकार्य तीव्र रूपमा गरिरहेको छ । अहिले केबलकारको बटम र टप स्टेसनमा धमाधम काम भइरहेको कम्पनीले जनाएको छ । त्यसैगरी केबलकार टावरको जग हाल्ने काम पनि तीव्र रूपमा भइरहेको छ ।
कम्पनीका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले भूकम्पले गर्दा निर्माण केही ढिलाइ भएको बताए । ‘असारभित्रै व्यावसायिक रूपमा सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखी काम भइरहेको थियो, तर भूकम्प र ढुंगागिट्टीलगायतका निर्माण सामग्रीको अभावमा निर्माण प्रभावित भयो,’ आइएमई समूहका अध्यक्षसमेत रहेका ढकालले भने, ‘जनवरीबाट जुनसुकै हालतमा पनि व्यावसायिक सञ्चालन सुरु गर्ने गरी काम भइरहेको छ ।’
प्रालिका अनुसार बटम स्टेसनमा भौतिक संरचनाको काम सकिएको छ । बटम स्टेसनको भवनमा केबलकारको उपकरण जोड्ने काम भइरहेको छ । अध्यक्ष ढकालले तीन महिनामा केबलकारको उपकरण जडान भइसक्ने बताए । टप तथा बटम स्टेसन, टावर जडान, मन्दिर तथा होटल निर्माणमा करिब तीन सय मजदुर परिचालन गरिएको छ ।
कम्पनीले केबलकार स्टेसन थानकोटमा सबै उमेरसमूहका लागि उपयुक्त हुने मनोरञ्जन पार्क, चन्द्रागिरिमा अत्याधुनिक होटल तथा रिसोर्ट, मन्दिर र भ्युटावर निर्माण गरिरहेको हो । त्यसैगरी कम्पनीले चन्द्रागिरि डाँडामा करिब १० करोड रुपैयाँको लगानीमा इच्छापुरेश्वर महादेवको मन्दिर पनि बनाउँदै छ । ‘चीन र भारतका केही भूभागसमेत देखिने गरी भ्युटावरको पनि निर्माण भइरहेको छ,’ कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक अम्बिकाप्रसाद पौडेलले भने, ‘आकाश खुलेका वेला यहाँबाट हिमालदेखि तराईसम्म र काठमाडौं उपत्यकाका मनोरम दृश्यसमेत अवलोकन गर्न सकिन्छ ।’
पौडेलका अनुसार अस्ट्रियाको डुपल मेयर कम्पनीबाट केबलकार, लठ्ठालगायत सबै उपकरण आइसकेका छन् । थानकोटबाट केबलकार चढेर गएपछि चन्द्रागिरि डाँडामा पुग्ने यात्रीले सबैभन्दा पहिले इच्छापुरेश्वर महादेवको दर्शन गर्न पाउनेछन् । सँगैको भ्यु–टावरबाट तीन सय ६० डिग्रीसम्म देखिने हिमाल र उपत्यकाले मनै रोमाञ्चित बनाउनेछ । महालंगुर हिमशृंखलादेखि अन्नपू्र्ण हिमशृंखालसम्म हेर्दै रिसोर्टमा बसेर मज्जा लिन सक्नेछन् । आकाश खुलेका वेला यहाँबाट हिमालदेखि तराईसम्म देखिन्छ ।
त्यसैगरी फुडस्टल र रेस्टुराँ पनि रहनेछ । त्यति मात्रै होइन, समुद्री सतहबाट करिब २५ सय ४० मिटर उचाइमा बसेर फोरडी थिएटरमा फिल्मको मज्जासमेत लिन सकिने कम्पनीले जनाएको छ । पृथ्वीनारायण शाहले नेपाल एकीकरण गर्नुपहिले इच्छापुरेश्वर महादेवको दर्शन गरी काठमाडौं उपत्यकामा विजयी गरेको किंवदन्तीअनुसार उक्त ठाउँमा पशुपतिनाथको जस्तै झल्को दिने गरी मन्दिर बनाइएको पौडेलले बताए । चन्द्रागिरि डाँडामा सय रुमको तीनतारे सुविधासहितको रिसोर्ट पनि धमाधम बनिरहेको छ ।
११ वटा पोल भएर थानकोटबाट चन्द्रागिरि पुग्ने केबलकारको लम्बाइ २.४ किलोमिटर छ । केबलकारबाट आठ मिनेटमा चन्द्रागिरि पुग्न सकिनेछ । प्रतिघन्टा एक हजार यात्रु क्षमतासहित केबलकारको पूर्वाधार जडान भइरहेको छ । बटम स्टेसनमा दुई सय कार, चार सय मोटरसाइकल र सयवटा बस पार्किङ गर्न मिल्ने गरी पार्किङस्थल बनाइएको छ । चन्द्रागिरि डाँडो र त्यस तलको २० हेक्टर जमिन कम्पनीले ४० वर्षका लागि सरकारसँग लिजमा लिएको हो । सम्झौतामा अर्को ४० वर्षका लागि नवीकरण गर्न सकिने व्यवस्था छ ।
केबलकारमा आइएमई समूह, भाटभटेनी, अम्बिकाप्रसाद पौडेल र बेलायतमा बस्दै आएका नेपाली व्यवसायीहरू उत्तम नेपाल, नवराज नेपाल र उमा जिसीले लगानी गरेका हुन् । सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको नेतृत्वमा नेपाल इन्भेस्टमेन्ट, ग्रान्ड, सिद्धार्थ र प्रभु विकास बैंकले सहवित्तीयकरणमा ऋण प्रवाह गरेका छन् ।

केबलकारको निर्माण अहिले कुन चरणमा पुगेको छ ?
निर्माण सुरु भएको करिब १५ महिना भयो । केबलकार निर्माण तीव्र रूपमा भइरहेको छ । अबको तीन महिनाभित्र केबलकार जडान सकिन्छ । ढिलोमा पनि नयाँ वर्ष जनवरी (पुस)को दोस्रो हप्ताबाट व्यावसायिक रूपमा सञ्चालन गर्ने गरी काम गरिरहेका छौँ । असारबाट सञ्चालन गर्ने लक्ष्य राखेका थियौँ, तर भूकम्प र ढुंगागिट्टीलगायतका निर्माण सामग्रीको अभावले गर्दा निर्माण अवधि केही लम्बिएको हो । तर, जनुसकै हालतमा पनि जनवरीबाट व्यावसायिक सञ्चालन गर्ने गरी काम भइरहेको छ ।
केबल निर्माणका लागि चन्द्रागिरि नै किन छनोट गर्नुभयो ?
चन्द्रागिरि ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको ठाउँ हो । काठमाडौं उपत्यकाबाट नजिक र ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको ठाउँ भएकाले चन्द्रागिरिलाई छनोट गरेका हौँ । नेपाल एकीकरणका क्रममा पृथ्वीनारायण शाहले चन्द्रागिरिबाट काठमाडौं उपत्यका हेरेको र काठमाडौं उपत्यकाको उर्वराभूमि देखेपछि उपत्यकामा आक्रमण गरेको इतिहासमा उल्लेख छ । यो ठाउँ काठमाडौं उपत्यकाबाट नजिकै रहेको छ । मौसम सफा भएका वेला भारत र चीनका केही भूभागको दृश्यावलोकनसमेत गर्न सकिन्छ ।
धेरै विकास परियोजना स्थानीय बासिन्दाको अवरोधले निर्माण प्रभावित हुने गरेको छ, तपाईंहरूको परियोजनामा त्यस्तो समस्या छ कि छैन ?
यत्रो ठूलो परियोजना कार्यान्वयनमा लैजाँदा केही न केही समस्या त आइहाल्छ । तर, केबलकार निर्माणमा स्थानीय बासिन्दाले ठूलो सहयोग गरेका छन् । अवरोध गर्नेभन्दा उनीहरूको भूमिका सहयोगी देखिएको छ । स्थानीय राजनीतिक दल, नागरिक समाज, सरकारी तहसहित सबैबाट निर्माणमा सहयोग पाएका छौँ ।
तपाईंहरूले महत्त्वकांक्षी परियोजना अगाडि बढाउनुभएको छ, निर्माण सम्पन्न भएपछि कस्तो अपेक्षा राख्नुभएको छ ?
नेपालको निजी क्षेत्रको लगानीमा निर्माण भइरहेका ठूला परियोजनामध्ये यो पनि एक हो । यसमा करिब सवा तीन अर्ब रुपैयाँ लगानी गर्दै छौँ । चन्द्रागिरिलाई आन्तरिक र बाह्य पर्यटकका लागि उत्कृष्ट गन्तव्य बनाउँदै छौँ । विदेशी पर्यटकलाई चन्द्रागिरिको भ्रमण गराएर एक दिनको बसाइ लम्ब्याउन सकियो भने पनि यसले पर्यटन उद्योग र समग्रमा नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्‍याउँछ भन्ने लाग्छ ।

प्रस्तुति : सचेन गौतम/अभियान